به گزارش خبرنگار ایرنا، مهارت‌آموزی در سال‌های اخیر به یکی از مهمترین محورهای توسعه اقتصادی و اشتغال در کشور تبدیل شده، موضوعی که بسیاری از کارشناسان آن را حلقه مفقوده میان نظام آموزشی و بازار کار می‌دانند.

در شرایطی که بخش قابل توجهی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی با وجود برخورداری از دانش نظری، برای ورود به بازار کار با کمبود مهارت‌های عملی مواجه هستند، نقش نهادهایی مانند سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای در تربیت نیروی کار ماهر بیش از پیش اهمیت یافته چرا که این سازمان تلاش دارد تا با ارایه آموزش‌های کاربردی، کوتاه‌مدت و مبتنی بر نیاز واقعی بازار، زمینه ورود سریع‌تر جوانان به عرصه اشتغال را فراهم کند و در عین حال نیز به ارتقای سطح مهارت شاغلان و به‌روز شدن توانمندی‌های آنان نیز کمک کند.

در این میان، قزوین به‌ عنوان یکی از استان‌های صنعتی کشور ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه مهارت‌آموزی و تربیت نیروی انسانی متخصص دارد، وجود شهرک‌های صنعتی متعدد، واحدهای تولیدی بزرگ و همچنین مراکز دانشگاهی فعال، نیاز به نیروی کار ماهر و آموزش‌دیده را بیش از پیش افزایش داده و از همین رو، توسعه آموزش‌های مهارتی و ایجاد ارتباط موثر میان مراکز آموزشی، صنایع و دستگاه‌های اجرایی از جمله رویکردهایی هستند که در سال‌های اخیر در این استان مورد توجه قرار گرفته است.

سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای قزوین نیز در همین راستا تلاش کرده تا با طراحی و اجرای طرح‌های مشترک با دستگاه‌های مختلف، مسیر مهارت‌آموزی تا اشتغال را کوتاه‌تر کند، اجرای برنامه‌هایی مانند آموزش مهارت‌های نوین در حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی، استفاده از ظرفیت کارگاه‌های فنی و حرفه‌ای برای آموزش عملی هنرجویان هنرستان‌ها و همچنین اجرای طرح‌های مهارت‌آموزی، ویژه سربازان و جوانان جویای کار از جمله اقداماتی بوده که با هدف سطح افزایش سطح مهارت‌های کاربردی و پاسخگویی به نیازهای بازار کار دنبال می‌شود.

از سوی دیگر، توسعه همکاری با بخش خصوصی، آموزشگاه‌های آزاد و صنایع استان نیز نقش مهمی در گسترش آموزش‌های مهارتی ایفا کرده تا جایی که بسیاری از دوره‌های مهارتی امروز با مشارکت مستقیم بخش صنعت و براساس نیاز واقعی واحدهای تولیدی طراحی و اجرا می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند به افزایش بهره‌وری اقتصادی و کاهش فاصله میان آموزش و اشتغال کمک کند.

با توجه به اهمیت این موضوع، بررسی برنامه‌ها، طرح‌ها و دستاوردهای آموزش فنی و حرفه‌ای در استان، قزوین می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت مهارت‌آموزی و مسیرهای پیش‌رو ارایه دهد و در همین راستا، منصور جلیلوند، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا به تشریح مهمترین برنامه‌ها، طرح‌های اجرا شده، ظرفیت‌ها و چالش‌های این حوزه در استان پرداخته که در ادامه آن را می‌خوانید.

ایرنا. متقاضیان مهارت‌آموزی در سازمان فنی و حرفه‌ای در چه گروه‌هایی قرار می‌گیرند.

متقاضیان مهارت‌آموزی به طور کلی در سه گروه اصلی قرار می‌گیرند، گروه نخست افرادی هستند که هیچ مهارتی ندارند و با هدف یادگیری مهارت یا ورود به بازار کار به مراکز ما مراجعه می‌کنند، گروه دوم دانشجویان و فارغ‌التحصیلان دانشگاهی هستند که اگرچه آموزش نظری دیده‌اند اما برای ورود به بازار کار به مهارت‌های عملی و کاربردی نیاز دارند و گروه سوم نیز شاغلانی هستند که برای ارتقای توانمندی شغلی خود یا یادگیری مهارت‌های تکمیلی و به‌روز، به مراکز فنی و حرفه‌ای مراجعه می‌کنند، ماموریت سازمان برای هر سه گروه ایجاد یا ارتقای سطح مهارت است.

ایرنا. طرح همنوا چه هدفی دارد و در استان قزوین چگونه اجرا می‌شود.

طرح همنوا یکی از برنامه‌های مهمی است که با هدف ایجاد تعامل میان آموزش رسمی و مهارت‌آموزی عملی اجرایی شد، در قالب این طرح، همکاری میان آموزش و پرورش و سازمان فنی و حرفه‌ای شکل گرفت تا هنرجویان هنرستان‌ها و رشته‌های کاردانش بتوانند بخش عملی آموزش خود را در کارگاه‌های فنی و حرفه‌ای بگذرانند.

بسیاری از هنرستان‌ها به دلیل محدودیت تجهیزات خود امکان آموزش عملی و کافی را ندارند، در استان قزوین طی حدود پنج ماه گذشته ۵۵۵ هنرجو از پایه‌های دهم تا دوازدهم از امکانات مراکز فنی و حرفه‌ای استفاده کرده و این دوره‌ها تا پایان خردادماه ادامه دارد.

ایرنا. قزوین در حوزه آموزش‌های اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی چه اقداماتی انجام داده است.

طرح اقتصاد دیجیتال با همکاری اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات و در چارچوب تفاهم‌نامه فاوا طی سال گذشته در استان اجرا شد و در این طرح سه کارگاه تخصصی هوش مصنوعی نیز تجهیز شد.

براساس نیاز دستگاه‌های اجرایی، دوره‌های تخصصی در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و فناوری‌های نو برگزار گردید و علاوه بر کارکنان دستگاه‌های اجرایی، مربیان فنی و حرفه‌ای نیز دوره‌های تربیت مربی و استانداردسازی مهارتی را گذراندند و در مجموع ۲۵۱ نفر در این حوزه آموزش دیدند و استان قزوین نیز موفق شد رتبه نخست کشوری در آموزش‌های هوش مصنوعی را کسب کند.

ایرنا. طرح مهتا چه اهدافی را دنبال می‌کند.

طرح مهتا (مهارت‌آموزی تا اشتغال)، حاصل تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان سازمان فنی و حرفه‌ای، نیروهای مسلح و وزارت ورزش و جوانان است، در این طرح سربازان در سه ماه پایانی خدمت خود و همچنین جوانان معرفی‌ شده از سوی وزارت ورزش و جوانان پس از انجام فرایند استعدادسنجی وارد دوره‌های مهارتی می‌شوند، ویژگی مهم این طرح آن است که پس از پایان دوره، روند اشتغال افراد رها نمی‌شود و با معرفی یک سمن پیگیری اشتغال آنان از سوی وزارت ورزش و جوانان صورت می‌گیرد و در همین راستا نیز سال گذشته ۶۰۵ نفر در قالب این طرح آموزش دیدند.

ایرنا. عملکرد آموزشی سازمان طی سال گذشته در بخش دولتی و خصوصی چگونه بوده است.

در بخش دولتی و با احتساب شرکای اجتماعی از جمله زندان‌ها، پادگان‌ها، دانشگاه‌ها و اداره کار حدود ۱۰ هزار نفر آموزش دیدند که مجموع آن به یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر ساعت آموزش می‌رسد و در بخش خصوصی نیز ۲۸۸ آموزشگاه آزاد فعال هستند که در مجموع ۸۸ هزار و ۱۵۵ نفر را آموزش داده‌اند و میزان آموزش ارایه‌ شده در این بخش نیز یک میلیون و ۲۱۲ هزار نفرساعت بوده است.

ایرنا. درباره پروژه ملی قالب‌سازی که قزوین در آن به عنوان پایلوت انتخاب شده توضیح دهید.

طی سال گذشته استان قزوین به عنوان پایلوت آموزش‌های قالب‌سازی کشور انتخاب شد، در این طرح با همکاری شرکت "مژده وصل شیراز" که در استان مستقر است، ۲۵ هنرجوی هنرستانی شناسایی و جذب شدند که ضمن گذراندن آموزش‌های تخصصی، ماهانه پنج میلیون ریال نیز به عنوان کمک‌ هزینه دریافت کرده و تجهیزات مورد نیاز مانند لباس کار را نیز در اختیارشان قرار داده شد، این کار در راستای پیوند صنعت با مدرسه و دانشگاه است تا دانشجویان و دانش‌آموزان مهارت‌های لازم را برای ورود به دنیای کار داشته باشند.

ایرنا. مهمترین برنامه‌ها و چالش‌های پیش روی سازمان فنی و حرفه‌ای استان چیست.

در کنار قطب قالب‌سازی، قطب تاسیسات نیز در استان پایه‌گذاری شده و هدف ما تبدیل شدن به مرجع ملی در این حوزه است، همچنین با توجه به ظرفیت‌های استان در حوزه هوش مصنوعی، برنامه‌هایی برای گسترش این حوزه و پیوند آن با رباتیک در دستور کار قرار دارد؛ به‌ ویژه اینکه دانشگاه آزاد قزوین توانمندی قابل توجهی در حوزه رباتیک دارد و در همین راستا کنسرسیوم مهارتی استان با حضور استاندار و معاون اقتصادی تشکیل شده تا ارتباط میان صنعت، دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی تقویت شود.

با این حال مهمترین چالش فعلی ما کمبود منابع انسانی و مربیان متخصص است؛ موضوعی که امیدواریم با بهبود شرایط کشور بتوانیم آن را برطرف کنیم.

ایرنا. فرمودید در زمینه نیروی انسانی کمبودهایی دارید، این کمبود چه پیامدهایی دارد.

مهمترین چالش ما در شرایط کنونی کمبود نیروی انسانی متخصص و مربیان ماهر است، اگرچه طی سال‌های اخیر توانسته‌ایم تجهیزات کارگاهی را به‌روز کنیم و حتی از ظرفیت شرکای اجتماعی و صنایع برای تامین بخشی از نیازهای تجهیزاتی استفاده کنیم، اما نبود نیروی انسانی کافی باعث شده نتوانیم به اندازه ظرفیت واقعی استان آموزش ارایه دهیم، برخی کارگاه‌ها به دلیل نبودن مربی متخصص کمتر از ظرفیت خود فعال هستند و در برخی رشته‌ها حتی امکان راه‌اندازی دوره‌های جدید وجود ندارد.

آموزش مهارتی نیازمند مربیانی است که علاوه بر تسلط علمی، تجربه عملی در حوزه تخصصی خود را داشته باشند؛ تربیت چنین نیروهایی زمان‌بر بوده و نیازمند حمایت است، کمبود نیروی انسانی در بلندمدت می‌تواند اثرات منفی بر بازار کار بگذارد، زیرا صنایع برای توسعه و نوسازی خطوط تولیدی خود به نیروی کار ماهر نیازمندند و اگر این نیاز تامین نشود، بهره‌وری و رشد تولید نیز تحت‌تاثیر قرار می‌گیرد.

امیدواریم با بهبود شرایط عمومی و پایان یافتن تنش‌های جنگی، امکان جذب نیروهای جدید، ارتقای توان مربیان فعلی و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای با قدرت بیشتری فراهم شود، برنامه‌ریزی‌هایی برای ارتقای توان مربیان موجود، جذب نیروهای جوان متخصص و استفاده بیشتر از ظرفیت اساتید دانشگاه و صنعت در دستور کار قرار گرفته اما برای تحقق کامل این اهداف به حمایت‌های ملی و استانی نیاز داریم، اگر چالش کمبود نیروی انسانی برطرف شود، قزوین با توجه به ظرفیت‌های صنعتی و دانشگاهی خود می‌تواند به یکی از قطب‌های اصلی مهارت‌آموزی کشور تبدیل شود.